Schoonmaken met kruiden: schoonmaakazijn met tijm en lavendel

Schoonmaken met kruiden

Kruiden kan je op zoveel manieren toepassen! Op dit moment ben ik compleet gefascineerd geraakt door het feit dat je kruiden kan gebruiken als schoonmaakmiddelen voor in huis. Ik schuim het internet en oude boeken af naar recepten. Op twitter (@kruidenvinder) en op facebook (willeke de wilde kruidenvinder) post ik regelmatig dingen die ik vind. Op dit blog wil ik echter graag de nadruk leggen op het praktische gebruik van kruiden. Dit betekent dat ik hier recepten met je deel die ik eerst zelf uitprobeer, of aan het uitproberen ben.

Waarom

De redenen waarom je kruiden zou willen gebruiken in schoonmaakmiddelen zijn voor mij simpel. 1 het ruikt lekker :-) en 2 ik weet graag wat ik gebruik. Kijk maar eens op het etiket van je schoonmaakmiddelen, vaak staat er geen ingrediëntenlijst, ik heb in ieder geval vaak geen idee wat de chemicaliën eigenlijk doen.  Plus, wat doet het gebruik met je persoonlijk? Neem je het op door je huid tijdens het poetsen? Verdampt het en adem je het in, tijdens, of na het poetsen? Bijkomend voordeel van zelf je schoonmaakmiddelen maken is natuurlijk ook, dat je er centen aan over houdt: eigen schoonmaakmiddelen maken is veel goedkoper dan schoonmaakmiddelen kopen.

Schoonmaakmiddel tegen (douche)schimmel

Dit recept wat ik heb gevonden, is een schoonmaakazijn wat je kunt gebruiken tegen schimmel (bijvoorbeeld in bad/douche), tegen vetvlekken en als vervanging van je blauwe ramenschoonmaak. 

Dit zijn de ingrediënten:

 

• ·         Ongeveer ½ liter witte (schoonmaak)azijn

• ·         12-15 gram droge tijm, als je verse tijm wilt gebruiken, verdubbel dan deze hoeveelheid

• ·         25 druppels tijm etherische olie

• ·         25 druppels lavendel etherische olie

Eerst zal ik uitleggen hoe je het maakt, daarna vertel ik waarom het werkt.

Zelf maken

Zet de azijn in: Doe de tijm in de azijn en laat dit 24 uur trekken. Het krijgt een prachtige gouden kleur wanneer het getrokken is. 

Let op! Gebruik een plastic bakje of glas met een plastic deksel, gebruik in ieder geval geen metaal, want dat gaat corroderen, zie onderaan deze post.

Zeef na 24 uur de tijm uit de azijn. De tijm kan je, net als bij tincturen enthousiast uitknijpen voor het laatste restje.

Nu is het moment om de druppels etherische olie van tijm en lavendel toe te voegen. Azijn en etherische olie mixen niet lekker, dus kan je 2 dingen doen. 1 gewoon bij elkaar voegen, maar dan moet je goed schudden voor gebruik. Of 2 de druppels etherische olie op beetje zout (theelepel) doen en dat in de azijn roeren. Ook dan moet je nog steeds schudden voor gebruik, maar is de olie wel beter verdeeld  in je vloeistof. 

Klaar!!

Let op! Nu je schoonmaakmiddel klaar is om te gebruiken: bewaren het niet in iets wat metaal bevat, dat gaat corroderen als het in aanraking komt met azijn. In plastic kan, in glazen potjes kan ook, maar let dan op met de deksel. Je kan een plastic zakje of rubberen ring tussen glas en metalen deksel draaien. Persoonlijk bewaar ik het in de plantenspuit, die je natuurlijk ook kan recyclen van het gebruik van je vorige (raam)schoonmaak middel ;-).

Hoe werkt het

Je hebt nu een vloeistof gemaakt die stevig werkt tegen schimmels. Azijn van zichzelf uit heeft al een antischimmel. Tijm werkt antiseptisch (antibacterieel en anti infecties) en doodt meeldauw en schimmels. Ook lavendel heeft dezelfde antiseptische werking.

Dit betekent dat je dit schoonmaakmiddel in kan zetten daar waar je schimmel wilt verwijderen of wilt voorkomen.  Je kan het rechtstreeks opbrengen op schimmelgevoelige plekken als de douche of het bad, of je kan het verdund gebruiken op bijvoorbeeld je ruiten. Beide heb ik geprobeerd en beide methodes werken geweldig! Ik kan me ook voorstellen dat eens in de zoveel tijd in je koelkast gebruiken ook een goed idee zou kunnen zijn. Daarnaast werkt deze formule naar het schijnt goed tegen oud vet vastkoekingen. Deze zitten vast ook vol met bacteriën, en azijn werkt vetoplossend. Ook goed toepasbaar bij poetsen in de keuken dus!

Klein oplet dingetje bij gebruik:

Laat je azijn niet een hele lange tijd op je te schoonmaken  muur/ruit/tegels (denk aan 2 dagen intrekken.  Tijm is een kruid dat ook gebruikt wordt om mee te verven en geeft een gele kleur. Deze kleur kan in poreus materiaal trekken als het er langdurig aan blootgesteld wordt.

Ik ben zelf ontzettend blij met dit recept, ik hoop jij ook. Laat me weten wat je ervan vindt! :-)

Met je neus tussen kruiden! Dieper kijken naar Salie.

Dieper naar kruiden kijken.
Graag wil ik je meenemen om dieper te kijken naar een kruid. Het idee is om hier een terugkomende serie van te maken. Het lijkt me een doel op zich om de eigenschappen van kruiden te benaderen op een informatieve en praktische wijze. Veel wat je leest over kruiden vind ik persoonlijk zelf te vaag. Als er staat dat iets bijvoorbeeld goed is voor exceem, denk ik ‘ja maar hoe dan? Maak je dan zalf ervan? Of moet je juist er thee van drinken?' Aan de andere kant kan informatie over kruiden juist afschrikwekkend werken. Heftig klinkende termen als adstingerend of carminativum werken drempelverhogend bij het gebruiken van kruiden. Veels te veel mensen zijn in mijn beleving bang voor eigen initiatief nemen met betrekking tot wilde planten eten of met kruiden werken, als was het maar op huis tuin en keuken niveau.
Daarom wil ik graag deze serie opzetten: Met je neus tussen kruiden! Om zo aandachtiger te kijken naar en dichterbij te komen bij een kruid op een werkbare manier.

Het debuut van deze reeks is voor Salie.
Hoe kan een mens nog sterven, als er salie in zijn tuin groeit? (oud Romijns gezegde)

Salie, een populair keukenkruid en dwergstruikje die met een beetje aandacht prima ook in Nederland groeit. De plant komt oorspronkelijk uit het Mediterrane gebied, en heeft als sinds mensenheugenis een torenhoge reputatie van geneeskrachtigheid en levenskrachtgevend, plus je zou er langer een goed geheugen van houden. Genoeg reden om eens flink aandacht aan dit wonderlijke kruid te besteden!
Er zijn heel veel verschillende soorten Salie verkrijgbaar (in tuincentra bijvoorbeeld), welke misschien gelijkwaardige eigenschappen hebben. De salie waar het hier en in de meeste literatuur over gaat is de 'gewone' of 'echte' salie: Salvia officinalis. Het droge kruid heeft dezelfde werking als het verse, en ook de etherische olie heeft dezelfde eigenschappen.

De meest typerende en praktische toe te passen eigenschappen van Salie zijn de volgende: ze werkt spijsverteringbevorderend, kalmerend, excretieremmend, ontstekingsremmend, en reinigend. Hieronder leg ik uit wat de verschillende termen betekenen en wat dat verder voor jouw eigen gebruik kan inhouden.

Spijsverteringbevorderend
Salie helpt over het algemeen je eten beter te verteren, speciaal bij vettig voedsel. Dit betekent dat regelmatig koken met dit kruid een heel goed idee is. Ook kan je een kop thee bij of na het eten drinken. Het helpt tegen een opgeblazen gevoel en winderigheid na zware maaltijden. Kook het kruid bijvoorbeeld mee in je soep of bij je vlees, of laat het trekken in azijn of olie (zie deze link hoe dat moet met olie, of zie onderaan deze post voor kruidenazijn recept) en gebruik dit regelmatig. Je zult merken dat je een minder zwaar gevoel overhoudt na het eten!

Kalmerend
Salie helpt bij stress, spanning en andere nerveuze gevoelens. Ook bij stress gerelateerde klachten als maagzuur hartkloppingen en oververmoeidheid heb je baat bij Salie. De beste toepassing voor de kalmerende werking is een rustige (werk)omgeving te creëren. Hierbij kan je gedroogde Salie gebruiken als wierrook. Makkelijker in gebruik is nog de etherische olie van Salie te verwarmen in een olieverdamper. Gegarandeerde ontspanning van de zenuwen :).

Excretieremmend
Een opvallende eigenschap van Salie is zogeheten excretieremmend. Dit betekent dat het afremmend werkt op alle vloeistoffen die het lichaam uitscheidt. Dit houdt praktisch in dat saliethee drinken betekent dat je minder zweet, maar ook dat je minder speeksel aanmaakt of minder melk. Voor zogende vrouwen is dit een belangrijk feit. Het blaadje Salie in de soep zou ik er niet om laten, maar de thee zou ik laten staan.
Inname (thee drinken) zorgt voor deze eigenschap. Het werkt echt als je weet dat je morgen iets (in)spannends gaat doen! Ook kan je een plaatselijk uitwendig effect creëren. Dit betekent praktisch dat het kruid als een deodorant kan gebruiken (mits je wilt dat je minder zweet, als je minder naar zweet wilt ruiken zijn er andere kruiden die daarop werken), maar ook voetenbadje tegen zweetvoeten. Je kan thee zetten en daar je voetjes in poedelen voor een minuut of 10, of een paar druppels van de etherische olie op een beetje zout doen en dat in een voetenbadje oplossen. Smeer in geen geval etherische olie rechtstreeks op je (stinkvoet)huid, daar is het te sterk voor.


Ontstekingsremmend
Salie werkt ontstekingsremmend en dan helpt het vooral 'langs de buitenkant', als de thee erlangs spoelt dus. Dit werkt met serieuze ontstekingen, zie ook hieronder, maar is in dagelijks gebruik vooral handig bij keel- en mondonstekingen, zoals bij een zere keel, tandvleesontstekingen en aften. Zet sterke thee om regelmatig mee te gorgelen (in koelkast 2-3 dagen houdbaar). Om deze reden zit het bijvoorbeeld ook in sommige tandpasta’s.Je kan ook stomen met thee of met etherische olie bij bijvoorbeeld voorhoofdholteontsteking.

Reinigend

De reinigende werking van Salie is vooral op energetisch niveau. Je kan heel goed je aura, je leef- of werkomgeving of je huis schoonmaken met wierrook van gedroogde Salie of etherische olie van Salie te verwarmen in een olieverdamper.

Gebruikregels
Salie is een veilig kruid om te gebruiken. Experimenteer, voel de werking bij jezelf, kook ermee, ga los! De regel voor regelmatig kruidengebruik is wel altijd: maximaal 3 maal daags gebruiken, en niet langer dan 3 weken.
Let op in dit geval ook op bij zwangerschap. Gewoon keukengebruik kan prima, maar als je gewend bent regelmatig een kopje thee te drinken zou ik die tijdelijk vervangen voor een ander lekker kruidentheetje. Zoals hierboven ook besproken: Niet gebruiken bij borstvoeding. Er zijn gevallen bekend van interactie met medicijnen tegen diabetici en epilepsie, dus dat is ook iets om op te letten.

Praktische tips voor Salie in de tuin.
Je gebruikt het blad van de plant, wat je het hele jaar door kunt plukken. Snoei de bloemen. Vervang de plant na 4 jaar, want daarna verhout ze te erg en wordt het een rommeltje :).

Salie heeft fantastische eigenschappen, en is voor heel veel verschillende klachten inzetbaar. Als je echter iets serieus hebt als slijmvliesontstekingen aan bijvoorbeeld maag of (slok)darm zou ik, ondanks dat Salie daar wel behulpzaam voor is, zeker naar een (kruiden)dokter gaan.

Recept voor kruidenazijn
Als afsluiter een receptje voor de bovengenoemde kruidenazijn:

Voor kruidenazijn kan je natuurlijk alleen salie gebruiken, maar eigenlijk kan je een combinatie maken van alles wat je lekker lijkt: knoflooktenen, zwarte of chilipepers, , laurier, kervel, bieslook, dille, vlierbloem, tijm, oregano en nog veel meer. Zet je kruiden in een flinke, goed afgesloten (stop)fles 1-2 weken in witte wijnazijn, op een warme plaats, liefst in de zon. Zeef de azijn en bewaar ze daarna goed afgesloten en koel en donker. Je kan de kruiden ook in de fles laten en de gebruikte azijn steeds bijvullen. De kruiden geven nog lang hun geur en smaak af.

Tips? Vragen? Feiten? Let me know! Reacties worden zeer op prijs gesteld!

Locatie:  near Melbourne, lente maar voelt behoorlijk zomer, 25 graden
Thee vd dag: Sala, thee van lavendel en salie waarmee de rustgevende eigenschap van salie goed tot zijn recht komt...
Eo vd dag: Salie
Muziek van de dag = van het prachtige concert waar we bij waren recent in Nederland:

Hoe maak je zelf massage olie?

Massageolie is heel gemakkelijk zelf te maken.  Dit blog gaat je de basisprincipes geven, waarna je zelf aan de slag kan gaan om je eigen favoriete massageolie te maken. Lees deze blogpost even van te voren, zodat je weet wat de meeste geschikte olie is voor jouw huidtype.

Voor de massageolie die ik ga maken aan de hand van dit blog, kies ik zonnebloemolie met lavendel. Dit is een hele simpele, heel erg lekkere massageolie waar je jezelf of een ander mee in kunt smeren, bijvoorbeeld voor het slapen gaan. Zonnebloemolie trekt lekker snel in en lavendel heeft een rustgevend effect. Ideaal om hier het basisprincipe mee uit te leggen, maar je kan zowel met de soort olie als de kruiden die je wilt gebruiken eindeloos variëren. Er zullen op een later moment op dit blog meerdere massageolie recepten gesproken worden.

Tip: wil je een olie maken speciaal voor babymassage, gebruik dan abrikozenpitolie in plaats van zonnebloemolie.

Om de geur en het effect van een kruid in je olie te krijgen, heb je de keuze uit twee mogelijkheden. Je kunt de lavendel laten trekken in je olie en/of je kunt een hoeveelheid etherische olie van lavendel aan je basisolie toevoegen.

Laten trekken in olie

Kies om te beginnen je gewenste kruid(en), in dit geval gebruiken we dus lavendel. Nu heb je de optie van verse of gedroogde kruiden. Dit zal aan het seizoen liggen en of je bijvoorbeeld zelf kruiden kweekt. Beide opties zijn prima, veel verschil in geur en werking zit er in de meeste gevallen niet. Als regel geldt: gebruik de helft van het gewicht van de verse kruiden wanneer je gedroogde kruiden gebruikt (dus: 10 gram verse lavendel tov 5 gram gedroogde lavendel).

Gebruik schoon glaswerk (zie hier) en doe als eerste je kruid hierin. Vul je potje niet verder dan driekwart met lavendel. Giet de olie erop. Laat de olie de kruiden volledig bedekken, met een laagje van een half tot hele vingertop 'kaal' erboven. Roer goed totdat alle eventuele luchtbubbels tussen de lavendel ook weg zijn.

Laat het geheel 2 - 6 weken trekken. Mijn gewoonte is om het potje in het raam te zetten, zodat er zoveel mogelijk zon bijkomt. Sommigen vinden echter dat dat de houdbaarheidstijd van de olie verkort en plaatsen het in het donker. Wat je ook doet, als je kruidenolie ook maar elke dag even onder handen neemt: je mag de pot even schudden of je kunt de pot elke dag op de kop zetten. Let dus goed op dat het potje waar je het in doet goed afsluit! (zie hier voor anekdote…) Het soort kruid dat je gebruikt bepaalt de trektijd: 2-6 weken is een goede indicatie, maar als je gaat werken met bast of wortels wordt het al snel langer… In latere blogposts daarover meer.

Tip: Schrijf op je deksel met watervaste stift de datum waarop je de kruidenolie ingezet hebt.

Een andere en snellere optie is de olie te verwarmen en zo de lavendel te laten trekken. Verwarm hiervoor de olie met de lavendel erin (zelfde hoeveelheden aanhouden) au bain marie. Dit betekent dat je het geheel minstens 20 minuten zacht verhit. Het nadeel van deze methode is dat - in tegenstelling van lang in het raam laten trekken - je al verwarmende de geur van je kruid kunt verdampen en zo de geur niet in de olie opgenomen wordt. Gebruik daarom een (pannen)deksel tijdens het verwarmen om het ergste geurverlies te voorkomen.

Voor beide methodes geldt: als je olie klaar is, zeef het dan. Giet het door een vergiet met een kaasdoek of andere stof die wel de olie,maar niet de lavendeldoorlaat. De overgebleven zeer olierijke lavendelbloempjes mag je uitknijpen, maar als er sap van de plant bij de olie inkomt door (te) heftig knijpen, is de olie minder lang houdbaar.

Etherische olie toevoegen: sneller en minder werk

Met etherische olie is de massageolie nog sneller klaar. Doe je olie in je (schone) glaswerk. Voeg nu de etherische olie toe. In het geval van lavendel kan je tot 16%  toevoegen (Dit percentage verschilt per etherische olie. Vraag hier mij of kijk op www.het-theekamp.nl voor specificaties per soort). Even rekenen: Ik wil 50ml massageolie maken. Voor een verhouding van bijvoorbeeld 10% oftewel 1 op 10 doe ik 2,5 ml lavendelolie (1 ml etherische olie is ongeveer 20 druppels.) bij 47,5 ml.  Dop erop, even schudden, klaar!

Tip: per massagebeurt gebruik je 5 à 10 ml. Je kan dus ook eerst een beetje maken.  Experimenteer vooral met kleinere hoeveelheden tot je de meest ideale verhouding hebt gevonden voor jou.

Veeg vervolgens alle restjes olie van de buitenkant van je flesje(s) af en plak er een sticker op. Schrijf er bijvoorbeeld op: “massageolie met lavendel, ontspanolie” (of andere creatieve uitspattingen die je later ook nog snapt) en de datum. Als je je massageolie In het donker en koel bewaart is het een jaar houdbaar.

En dan is het alleen nog maar een kwestie van smeren maar! Maak jezelf om iemand anders heel blij hiermee! En ja, deze kruidenolie kan je ook opeten :-).

Heb je nog vragen? Stel ze gerust. Ik ben erg benieuwd ook naar je ervaringen. Ik nodig je uit om dat hieronder in de reacties te vertellen! Ook ben ik te bereiken via facebook en twitter.

Locatie:  near Melbourne, lente! 19 graden
Thee vd dag: Lavendel, ook lekker in thee:-). Nu eens niet in de grote mok versie (zie hier), maar met theezeefje. Lavendel blijft namelijk drijven ;-).
Eo vd dag: Lavendel!

Muziek van de dag: